Монгол, АНЭУ эрчим хүчний хамтын ажиллагааны санамж бичиг байгуулав
Хамтын ажиллагаанд сэргээгдэх эрчим хүч, ногоон устөрөгч, хуримтлуур, цахилгаан сүлжээ багтжээ.
Долоо хоногийн тойм
Монголын улс төр, эдийн засаг, гадаад харилцааны долоо хоногийн сонгомол мэдээ.
Хамтын ажиллагаанд сэргээгдэх эрчим хүч, ногоон устөрөгч, хуримтлуур, цахилгаан сүлжээ багтжээ.
90 МВт-ын төслийг 2030 оны тавдугаар сард ашиглалтад оруулахаар төлөвлөж байна.
УИХ-ын дарга С.Бямбацогт амьжиргаа, орон сууц, эрчим хүчний найдвартай хангамжийг тэргүүлэх асуудалд нэрлэлээ.
Улаанбаатарын Чингэлтэй дүүргийн Тасганы овоонд нарны эрчим хүчээр ажилладаг “Ногоон станц” нээгдлээ. Засгийн газрын мэдээлснээр уг станц дөрвөн автомашиныг зэрэг хурдан цэнэглэх боломжтой. Монгол Улсад одоогоор 38 цэнэглэгч нэгэн зэрэг 75 автомашинд үйлчлэх хүчин чадалтай бөгөөд 670 гаруй ногоон дугаар олгожээ. Улаанбаатарын долоон байршилд арван, орон нутгийн арван байршилд хорин цэнэглэгч нэмж байгуулах төлөвлөгөөтэй. MMS компани 2028 он гэхэд нийслэлд 28, орон нутагт 83, нийт 111 байршилд сүлжээ байгуулахаар зорьж байна.
Ерөнхий сайд Н.Учрал есдүгээр сарын 2-нд Владивосток хотод ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путинтэй уулзлаа. Талууд шатахуун, цахилгаан эрчим хүчний аюулгүй байдал, Монгол–Орос–Хятадын төмөр замын коридор, Евразийн эдийн засгийн холбоотой байгуулсан түр худалдааны хэлэлцээрийн хэрэгжилтийг хэлэлцэв. Монголын Засгийн газрын мэдээлснээр ДЦС-3-ын шинэчлэл, Асгатын ордын хамтарсан судалгаа, Монголоор дамжих Орос–Хятадын хийн хоолойн санал, шатахууны нийлүүлэлтийн ажлыг эрчимжүүлэхийг дэмжжээ. Төслүүд өөр өөр шатанд байгаа бөгөөд санхүүжилт, арилжааны нөхцөл, барилгын эцсийн хуваарь нийтлэгдээгүй байна.
Монголын төлөөлөгчид Дорнын эдийн засгийн чуулганы үеэр Оросын төрийн байгууллага, “Роснефть”, “Газпром нефть”, “Оросын төмөр зам” компанийн төлөөлөлтэй шатахуун, тээврийн асуудлаар уулзлаа. Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн яамны мэдээлснээр есдүгээр сараас бензиний нийлүүлэлтийг нэмэгдүүлэх, аравдугаар сараас өвлийн дизель түлшийг тогтвортой нийлүүлэх, тавдугаар сараас тасалдсан онгоцны түлшний нийлүүлэлтийг есдүгээр сард сэргээхээр тохирчээ. Мөн гуравдагч улсын захиалгыг Владивосток–Транссибирийн төмөр зам–Наушки чиглэлээр тээвэрлэх боломжийг судалсан байна.
Ерөнхий сайд Н.Учрал газрын тосны хайгуул, олборлолтын талбайг Дотоодын цэргийн хамгаалалтад авах бэлтгэлийг хангахыг аж үйлдвэр, эрдэс баялаг болон хууль зүйн асуудал хариуцсан сайд нарт үүрэг болголоо. Уг шийдвэрийг Засгийн газрын хуралдаанаар албажуулахаар мэдээлэв. Засгийн газар жил бүр шатахуун импортлоход ойролцоогоор 2.2 тэрбум ам.доллар зарцуулдгийг онцолж, арга хэмжээг эдийн засаг, үндэсний аюулгүй байдалтай холбожээ. Гэхдээ хамгаалалт нэмэгдэх нь дангаараа олборлолтыг өсгөх, импортын хамаарлыг богино хугацаанд бууруулах баталгаа биш юм.
Байгаль орчны яам, “Чингис хаан баялгийн сан” нийгэмлэг, Монголын Байгалийн өв сан уул уурхайн биологийн олон янз байдалд үзүүлэх нөлөөллийг шинжлэх ухаанд суурилан дүйцүүлэн хамгаалах санамж бичиг байгууллаа. Түншлэл амьдрах орчны хохирлыг бууруулах, хамгааллын үр дүнг хэмжих, урт хугацааны санхүүжилт бий болгох зорилготой. Сайд С.Цэндаг-Очир Монгол Улс ийм шаардлагыг байгаль орчны үнэлгээний хуульд арав гаруй жилийн өмнө оруулсан ч хэрэгжилт хангалтгүй байсныг хэлэв. Санамж бичиг бусад уурхайд жишиг тогтоохыг зорьж байгаа ч нөлөөллөөс зайлсхийх, багасгах, нөхөн сэргээх үндсэн үүргийг орлохгүй.
Засгийн газар Алтанширээ дэх газрын тос боловсруулах үйлдвэр, ус хангамжийн байгууламж, түүхий тос дамжуулах хоолойн цогцолборыг Дотоодын цэргийн хамгаалалтад авч, талбайг үйлдвэр, технологийн парк хэлбэрээр хөгжүүлэхээр шийдвэрлэлээ. Паркийн зохицуулалтаар эхний 10 жил газрын төлбөр, таван жил үл хөдлөх хөрөнгийн татвараас чөлөөлж, дотоодод үйлдвэрлэдэггүй шаардлага хангасан импортын барааны гааль, НӨАТ-ын төлбөрийг дөрвөн жил хүртэл хойшлуулах боломжтой. Гадаад ажилтнуудын ажлын байрны төлбөрийг чөлөөлөх бөгөөд техникийн дүгнэлт, хөгжлийн төлөвлөгөө, ТЭЗҮ, тусгай хэрэгцээний газар болон шаталсан зөвшөөрлийг шуурхай боловсруулах үүрэг өгчээ.
Засгийн газар Дорноговь аймгийн Алтанширээ суманд баригдаж буй газрын тос боловсруулах үйлдвэрийн бүтээн байгуулалтад тулгамдсан хууль, санхүү, үйл ажиллагааны 14 асуудлыг шийдвэрлэж, хэрэгжилтийг долоо хоног бүр хянахаар болов. Арга хэмжээ нь татвар, санхүүжилт, үйлдвэр технологийн парк, хамгаалалт, хүний нөөцийн сургалт, олон нийтэд мэдээлэх байдал болон зөвшөөрөл, албан бичгийн хариуг шуурхай өгөх асуудлыг хамарчээ. Бүтээн байгуулалт 60 гаруй хувьтай бөгөөд 2028 онд ашиглалтад оруулах зорилттой. Мөн 23 хоногийн шатахууны нөөц бүрдүүлэх 26 агуулахын төсөлд 360 гаруй тэрбум төгрөгийн зээл олгосныг хэлэлцэв.
Улаанбаатар хотод болсон “Японы хөрөнгө оруулалтын өдөр” арга хэмжээгээр Монгол–Японы энх тайван, хөгжил цэцэглэлтийн төлөөх тусгай стратегийн түншлэлийн эдийн засгийн агуулгыг өргөжүүлэх талаар хэлэлцсэн гэж МОНЦАМЭ мэдээлэв. Оролцогчид сэргээгдэх эрчим хүч, эрчим хүчний шилжилт, чухал ашигт малтмал, нэмүү өртөг шингэсэн үйлдвэрлэл, хөдөө аж ахуйн экспорт, дэд бүтцийг онцолжээ. Монголын тал хөрөнгө оруулалт, бизнесийн орчны шинэчлэлийг танилцуулж, Японы тал тогтвортой татварын орчин, тодорхой урамшуулал шаардлагатайг тэмдэглэсэн байна.
БНСУ-ын Ерөнхийлөгч И Жэ Мён, Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх нар БНСУ-ын төрийн тэргүүний Монголд 15 жилийн дараа хийсэн анхны төрийн айлчлалын үеэр хамтарсан тунхаглал батлав. Ерөнхийлөгч Игийн албан ёсны мэдэгдэлд хоёр улс эдийн засаг, худалдаа, хөрөнгө оруулалтыг өргөжүүлж, чухал ашигт малтмалын нийлүүлэлтийн сүлжээний хамтын ажиллагааг бэхжүүлнэ гэжээ. Удирдагчид Солонгосын хойг болон Зүүн хойд Азийн энх тайван, тогтвортой байдлыг мөн хэлэлцсэн байна. Бодит төсөл, хуваарьт нэмэлт хэлэлцээр шаардлагатай.
Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх, Эмомали Рахмон нар Улаанбаатар хотноо албан ёсны хэлэлцээ хийж, хамтын ажиллагааны 11 шинэ баримт бичгийг сайшаасан талаар Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн Тамгын газар мэдээлэв. Удирдагчид худалдаа, хөдөө аж ахуй, сэргээгдэх эрчим хүч, тээвэр, логистик, байгаль орчин, боловсрол, аялал жуулчлалын талаар хэлэлцжээ. Далайд гарцгүй хоёр улс илүү үр ашигтай тээврийн чиглэл судалж, бодлогоо Төв Азийн бүс нутгийн эдийн засгийн хамтын ажиллагааны хөтөлбөртэй уялдуулахаар тохирсон байна.
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүхийн Казахстанд хийсэн төрийн айлчлалын үеэр Засгийн газар болон байгууллага хоорондын хамтын ажиллагааны 18 баримт бичиг байгуулсан талаар Ерөнхийлөгчийн Тамгын газар мэдээлэв. Эдгээр нь худалдааг хөнгөвчлөх, санхүү, газрын тосны нийлүүлэлт, уул уурхай, чухал ашигт малтмал, цөмийн энергийг энхийн зорилгоор ашиглах, хот байгуулалт, шинжлэх ухаан, соёл, аялал жуулчлалыг хамарчээ. Нэг санамж бичигт түүхий нефть, шатахууны урт хугацааны тогтвортой нийлүүлэлтийг, нөгөөд нь уул уурхай, боловсруулах салбарын хамтын ажиллагааг тусгасан байна.
БНХАУ-ын Гадаад хэргийн сайд Ван И, Монгол Улсын Гадаад харилцааны сайд Батмөнхийн Батцэцэг нар зургаадугаар сарын 13-нд Улаанбаатар хотноо хэлэлцээ хийв. БНХАУ-ын Гадаад хэргийн яамны мэдээлснээр талууд иж бүрэн стратегийн түншлэлийн явцыг дүгнэж, хөгжлийн бодлогын уялдааг нэмэгдүүлэх талаар ярилцжээ. Монголын тал худалдаа, хөрөнгө оруулалтыг өргөжүүлэх, дэд бүтцийн холболтыг сайжруулах, чухал ашигт малтмал болон экологийн засаглалын хамтын ажиллагааг гүнзгийрүүлэх сонирхлоо илэрхийлсэн байна. Уулзалтын дараа хоёр яамны хамтын ажиллагааны баримт бичигт гарын үсэг зурав.
Наймдугаар сарын 11-нд нийт долоон вагон буюу 420 тонн АИ-92 автобензинийг Монголын агуулахуудад буулгасан талаар DNN.mn мэдээлэв. Үүнээс зургаан вагоныг Улаанбаатарын Толгойт өртөөнд, нэг вагоныг Дархан өртөөнд хүлээн авчээ. Мэдээлэлд ОХУ-аас шатахууны нийлүүлэлт тасралтгүй үргэлжилж байгааг дурдсан байна. Энэ нь нэг өдрийн буулгалтын мэдээлэл бөгөөд улсын нийт нөөц, хэрэглээний хэмжээг илэрхийлэхгүй ч хил дамнасан шатахууны логистикийн ойрын үеийн явцыг харуулж байна.
Ерөнхий сайд Н.Учрал Дорноговь аймгийн Алтанширээ суманд баригдаж буй газрын тос боловсруулах үйлдвэрийн талбайд ажиллаж, бүтээн байгуулалтыг тасралтгүй үргэлжлүүлэх, түүхий эдийн хангамжийг баталгаажуулах, 2028 онд ашиглалтад оруулах чиглэл өглөө. Засгийн газрын мэдээлснээр төслийн нийт гүйцэтгэл 60 хувиас давжээ. Үйлдвэрт 276,430 шоо метрийн багтаамжтай агуулах сав, ил болон далд шугам хоолой барьж байна. Дорнодын Матадын талбайгаас үйлдвэр хүртэлх 527 км дамжуулах хоолойн ажил 90 хувиас давсан байна.